روز جمعه 8 آبان ماه سال 1383 فرصت یافتم تا مطلبی برا آقای ایرج جنتی عطایی ترانه سرای هنرمند ایران بنویسم . جهت ِ یادآوری آن چه ایشان در طول بیش از سی سال فعالیت هنری سروده اند ، کتاب ِ زمزمه های یک شب سی ساله دا ار کتابخانه پذیرایی آوردم . ان روز خواهر زاده ی بیست ساله ام السا که دانشجوی معماری است و خواهر کوچکم آزیتا که بیست و نه سال دارد و آرشیتکت است ، میهمان ِ ما بودند ، آن ها با دیدن ِ کتاب کنج کاو شدند که محتوای آن چیست و کتاب را با هم ورق زدیم و به ترانه ها رسیدیم .
از همان ترانه ی اول یعنی قصه ی وفا شروع به خواندن کردیم و بعد همخونه ، جنگل و . . . یکی را السا می خواند و یکی را آزیتا و یکی را من و گاه همنوایی می کردیم . تقریبا ترانه یی در کتاب نبود که برای ما نا آشنا باشد . همه گی از خواندن ِ ترانه ها لذت بردیم و بحث کردیم ، احساساتی شدیم و به فالش خواندنمان کلی خندیدیم .
روز خوبی شد و ما را بیش از پیش به هم نزدیک کرد . به آن شدم تا در کنار ِ نوشتن ِ نظر ِ خودم در مورد ِ ترانه سرای هنرمند و نوآور برآیند ِ کلی بحث ِ هر سه نفر را برایتان بنویسم .

• روح ِ ترانه سرا این قابلیت رو داره که روی آدم های مختلف از طبقات ِ مختلف اثر بگذاره و احساسات ِ اون ها رو برانگیزه .

• احساسات و حرف هایی رو که من می خوام منتقل کنم یا بزنم ، ولی قدرت ِ بیانش رو ندارم ، خیلی راحت و ساده و صمیمانه می گه .

• بیشتر ترانه های ایشون دکوپاژ شده و تصویری است .

• احساس می کنم بیشتر ِ شعرهاش رو از ته ِ دل گفته و چیده شده نیست .

• این که یه آدم از زبان ِ یه زن ِ عاشق ، یه مرد ِ شکست خورده ، یک زن ِ خانه دار ، زندگی ِ زناشویی ِ سرد ، میهن ، خانه ، کوچه و . . . شعر بگه ، هنر ِ بزرگیه .

• معتقدم مهم ترین حُسن ِ این ترانه سرا اینه که ترانه هاش فقط در مورد ِ عشق ، ِ غصه یا بی وفایی نیست ، طیف ِ وسیعی از معانی و کانسپت های متفاوت د رمیان ِ آثار ِ ایشون وجود داره . هم از رفاقت حرف می زنه ، هم از تنهایی و هم از حرکت و . . .

• یکی از حسن های ترانه های این ترانه سرا اینه که بی خودی هی بندهای شعر تکرار نمی شه ، بلکه همه ی اونا مثل ِ یک قصه ی کوتاه و با معنی است .

• وقتی آدم از همه جا خسته و بریده است ، با شنیدن ِ بسیاری از ترانه های ایشون ، احساس می کنه تنها نیست و کسی هست که اون رو می فهمه .

• بعضی از شعرهاش واقعا آدم رو به تحرک وا می داره و میل به حرکت ایجاد می کنه ، مثل ِ ترانه ی " وقتشه " و یا " پوست ِ شیر " اون جا که می گه :
  زندون ِ تن و رها کن ای پرنده ! پر بگیر !

• احساس می کنم آدمی ست جلو تر از زمان ی خودش ، می بینه ، درد می کشه ، کاری نمی تونه بکنه ، ترانه ای می گه مثل : وطن پرنده ی پر در خون . . .

• به نظر ِ من دنبال ِ کسی می گرده که حسش کنه و از نظر ِ احساسی مثل ِ اون باشه .

• به نظر ِ من آدم ِ خیلی تنهایی می آد .

• هم ذات پنداری ِ شدید ِ من رو بر می انگیزه و باعث می شه فکر کنم تو این دنیا تنها نیستم .

• گاهی تعجب می کنم که چه طوری آدم می تونه با این قدرت همه ی احساسات ، درد ها و خاطرات ِ من رو بدونه .

• دلم می خواست بیشتر ِ این ترانه ها رو من می سرودم .

• تک تک ِ لغات و ترکیبات ِ به کار رفته شده در شعر آگاهانه و پر معنی است و غالبا نو ، مثلا این شعر : توی شط ِ سرخ ِ نفرت ، بی صدا ترین غریقم .

• با سرودن ِ بعضی از این ترانه ثابت می کنه که مردها بسیار رمانتیک و احساساتی هستند و شاید بیشتر از زن ها .

• با شنیدن ِ ترانه های ایشون مطمئنم خیلی دل نازک هستند و احساساتی و گریه هم می کنند و این به نظر ِ من عالیه و . . .

نکته ی مهمی که در این چند ساعت آوازه خوانی ِ فالش ِ ما ، خود را به عینه به من نشان داد ، این بود که اغلب ِ این ترانه ها با اجرای بسیار خوبی که داشته اند ، بعد از گذشت ِ سالیان ِ دراز هنوز تازگی و طراوت ِ خود را حفظ کرده اند ، به طوری که گویی همین چند ساعت ِ پیش سروده شده اند .
برای شخص ِ من که یک فیلم سازم بسیار اهمیت دارد که فیلم ِ مرا تعداد بیشتری از انسان ها از نسل های مختلف و طبقات ِ متنوع ِ اجتماع ببینند و درباره ی آن فکر کنند و حرف بزنند . هنر برای هنر را قبول ندارم .
به عقیده ی من هنر ، هر شکلی داشته باشد ، باید در خدمت ِ مردم و جامعه باشد و بتواند با طیف ِ وسیعی ا زجامعه ارتباط برقرار کند . هم دلی و یا فکرِ آن ها را بر انگیزد و در عین ِ حال از ابتذال و فریب دور باشد ، با این تعریف فکر می کنم ترانه های آقای جنتی عطایی این خصوصیت را دارند ، به ویژه یادمان باشد ترانه سرایی کار ِ آسانی نیست و تعداد ِ ترانه سراهای خوب و موفق شاید به اندازه ی انگشتان ِ دست هم نرسد .از نظر ِ من برای لذت بردن کلیشه ی خاصی وجود ندارد . شخصا هم ا زشنیدن ِ آثار ِ موتزارت و شوپن لذت می برم ، هم از اشعار ِ حافظ و مولانا ، هم بسیاری از ترانه های ایرج جنتی عطایی و . . . را می شنوم و هم ترانه های عبدالحلیم حافظ را . هم " راوی شانگهای " گوش می دهم ، هم از دیدن ِ آثار امپرسیونیست ها لذت می برم .و . . .
به قولی دیوارهای اتاق ِ من برای همه ی آن ها جا دارد و طبعا ترانه های آقای جنتی عطایی که تاثیر ِ اساسی و بنیانی بر موسیقی پاپ ایران بر جای گذاشته و سطح ِ سلیقه ی مردم را برای شنیدن ِ ان تغییر داده است ، در کنار ِ معدود ترانه سراهای ایرانی جای ویژه ای در زندگی ِ من دارد و کمک می کند ، گاهی احساس ِ من هوایی بخورد .
و حرف ِ آخر این که :
اگر من و آزیتا و السا سه انسان ِ متفاوت از سه نسل متفاوت هستیم ، می توانیم در کنار ِ هم از خواندن ِ ترانه های آقای جنتی عطایی لذت ببریم و با توجه به این مسئله که زمان قاضی ِ بسیار بی رحمی است ، نتیجه می گیریم که ترانه های ایرج جنتی عطایی رمزِ ماندگاری را می دانند .

تهران – 6 بهمن 1383